GOED BEWAREN, MINDER WEGGOOIEN  

Een van de belangrijkste manieren om voedselverspilling te beperken, is door in te grijpen aan de bron. Hoe? Bijvoorbeeld door voedingsmiddelen te bewaren. Dat kan via eenvoudige technieken. Volg de gids!

Warme bewaarmethodes

/// Steriliseren

Plaats de voedingsmiddelen (fruit, groenten, bereide maaltijden) in potten met een rubberen afdichting en verwarm ze - in een drukpan (autoclaaf) - tot temperaturen tussen 116 en 140°C. Bij deze temperatuur sterven alle micro-organismen en hun sporen. Met dit proces kunt u het voedsel drie tot vijf jaar bewaren.

/// Pasteuriseren

Plaats de voedingsmiddelen in luchtdichte bokalen en verwarm ze tot ongeveer 80°C. In vergelijking met sterilisatie blijven de smaken en voedingsstoffen zo beter bewaard. Bovendien worden de levende micro-organismen vernietigd, maar hun sporen niet. U kan perfect thuis pasteuriseren: u hebt enkel een pot water of een sterilisator met thermostaat (veel goedkoper dan een autoclaaf) nodig. De bokaal bewaart u in de koelkast (niet langer dan twee weken) zodat de sporen in de bokaal niet beginnen te kiemen.

/// Steriliseren aan 100°C

Deze bewaartechniek houdt het midden tussen de twee voorgaande methoden. Zurige voedingsmiddelen (fruit, tomaten...) worden met kokend water (100°C) gepasteuriseerd in een pot of een sterilisator met thermostaat. De levende micro-organismen worden vernietigd, maar niet hun sporen. Het is in feite de zuurtegraad van het voedsel dat de ontwikkeling van de sporen in de bokaal tegenhoudt. U kunt de bokalen meer dan een jaar in een kelder bij minder dan 14°C bewaren.

/// De drie basisvoorwaarden waar u zich aan moet houden

1. Volg nauwgezet de recepten van een betrouwbare bron en respecteer de sterilisatie- of pasteurisatietijden.

2. Houd u strikt aan de regels van de hygiëne: houd uw keukengerei en bokalen perfect schoon en was uw voedsel grondig vóór de bereiding.

3. Controleer na het koken of de bokalen volledig hermetisch zijn afgesloten voor u ze opbergt. Probeer het deksel op te tillen (zonder de rubberen afdichting aan te raken). Als het wat tegenwerkt, is het gelukt.

Drogen

Bij deze natuurlijke bewaartechniek snijdt u het fruit of de groenten in repen voor ze te drogen. Dit om zo veel mogelijk water aan het voedsel te onttrekken en zo de groei van micro-organismen te voorkomen. Om uw groenten en fruit de hele winter lang te bewaren (appels, peren, druiven, courgettes, champignons...), kunt u ze drogen (op ongeveer 40 tot 50°C) in een zonnedroger, een dehydrator of een oven.

Koude bewaarmethodes

/// Koelen

Koel het voedingsmiddel tot een temperatuur tussen 0°C en 10°C om de houdbaarheid te verlengen. Bij deze temperatuur vertraagt het metabolisme van de cellen. Vers voedsel bewaren in de koelkast is vandaag veruit de meest voorkomende bewaarmethode. De koelkast is zo ingeburgerd dat we er niet meer bij stilstaan dat elk voedingsmiddel ook zijn favoriete bewaarplekje heeft:

/// Gematigde zone (6-10°C) : eieren, melk, boter, verse groenten en fruit, dranken, sauzen, geopende vruchtensappen, kaas.

/// Koele zone (4-6°C) : zuivelproducten, verse kaas, gekookte groenten en fruit, zelfgemaakte gerechten.

/// Koude zone (< 4°C) : vlees, gevogelte, vis, vleeswaren, room, melkhoudende nagerechten, verpakte salades, verse sappen, bereide gerechten, producten die ontdooid worden.

/// Dranken worden in de variabele zone (deur) geplaatst.

Vraagt u zich af waar de verschillende zones zich bevinden in uw koelkast? Zet dan gedurende een nacht een glas water met een thermometer in uw koelkast.

/// Vriezen

Koel het voedingsmiddel tot een temperatuur tussen -18 en -12°C zodat het water in de voeding vast wordt. Hierdoor vertraagt de microbiële en enzymatische activiteit sterk. Veel voedingsmiddelen zijn op deze manier lang te bewaren, maar zuivelproducten, eieren en gerechten op basis van room zijn hiervoor niet geschikt. Rauwe groenten en fruit zien er vaak wat sip uit eens ze ontdooid zijn. Het is daarom beter om ze vooraf te bereiden in coulis, compotes en sauzen. Hierbij geldt altijd de vuistregel dat u ontdooide producten nooit opnieuw mag invriezen!

/// Diepvriezen

Verlaag de temperatuur van gezond en vers voedsel zeer snel tot -18°C. De producten behouden hun textuur en smaak. Deze methode is moeilijk thuis uit te voeren omdat er dure apparatuur voor nodig is.

Andere bewaarmethodes

/// Lacto-fermenteren

Laat voedsel fermenteren door het te marineren in zout of pekel, onttrokken aan zuurstof. Het melkzuur van de microbiële activiteit voorkomt de verspreiding van micro-organismen die rotting kunnen veroorzaken. Met deze methode behoudt het voedsel zijn voedingsstoffen en vitaminen.

/// Bewaren in azijn

Azijn is een antiseptisch middel dat de ontwikkeling van ziektekiemen voorkomt. Het is een uitstekend bewaarmiddel voor voeding. Het wordt over het algemeen gebruikt om augurken, kleine uien, bieten, enz. te bewaren.

/// Bewaren in vacuümverpakking

Creëer een luchtvacuüm rond het voedsel om de werking van zuurstof te neutraliseren. Op deze manier verlengt u de houdbaarheid van het voedsel met een factor vijf. Vandaag bestaan hiervoor huishoudtoestellen aan betaalbare prijzen.


Recept

Spruitjes lacto-fermenteren

Spruitjes zijn een typische herfst- en wintergroente en lenen zich perfect voor dit soort bewaartechniek.

Ingrediënten

/// 1 kg spruitjes

/// ½ liter water

/// 15 g puur zeezout (zonder toevoegingsmiddelen)

/// 1 bokaal van 1000 ml (met rubberen afsluiting zoals ‘Le Parfait’ of ‘Weck’).

Bereiding

Meng voor de pekel 50 cl water en 15 g grof zout (30 g zout per liter). Maak de spruiten zorgvuldig schoon, snijd de steel af en verwijder de beschadigde bladeren. Laat ze goed uitlekken voor u ze in de bokaal stopt. Voeg vervolgens de pekel toe, sluit de bokaal goed af en controleer of het rubber goed op zijn plaats zit! Vul de bokaal niet volledig, want het niveau zal tijdens de fermentatie nog stijgen. Na drie weken fermentatie veranderen de groenten van kleur. Bewaar de bokaal een week op kamertemperatuur en zet hem vervolgens in een koele ruimte (15°C) of in de koelkast. De spruitjes zijn na een maand klaar om gegeten te worden (gekookt in een kookpan of in ongezouten water) en zijn een jaar of langer houdbaar.