LEVE DE MOESTUIN!

STADSTUINIEREN: IEDEREEN KAN HET ! 

De lente komt eraan. Binnenkort kan je beginnen zaaien en je eerste aanplantingen doen. Maar voor je van start gaat, stel je jezelf best enkele vragen over het type tuin dat je voor ogen hebt, welke tuiniertechniek je wil gaan toepassen en hoe het met de bodemkwaliteit is gesteld. Een woordje uitleg!

Waar tuinieren?

/// Tuinieren in volle grond

Dit is de bekendste vorm van tuinieren. Het vereist geen bijzondere inrichting en je kan het zo toepassen in een tuin, een serre of een bak die rechtstreeks in contact staat met de grond. Als je in volle grond tuiniert, heb je een grote oppervlakte ter beschikking. Maar je moet wel eerst de bodemkwaliteit controleren voor je van start gaat (dichtheid, doorlaatbaarheid, gezondheid...).

/// Tuinieren buiten volle grond

Dit vereist weinig ruimte. Je kan eraan beginnen op tal van locaties (terras, balkon, dak...) en met verschillende soorten bakken. Met deze methode kan je ook de grond aanpassen aan de specifieke behoeften van de aanplantingen. Je moet daarentegen wel vaak water geven en veel potgrond aanvoeren. Bovendien houden niet alle planten van bakken.

/// In volle grond tuinieren in Brussel ?

Niet iedereen in Brussel heeft genoeg ruimte om zijn eigen groenten te telen. Moet je dan alle hoop opgeven om zelf eens iets te kunnen oogsten? Nee. Of je nu op zoek bent naar een sociaal en collectief project of gewoon een klein stukje grond: er zijn verschillende oplossingen te vinden.

/// Je eigen perceel

Dit geeft je a priori meer vrijheid om je moestuin te beheren, maar het kan ook een grotere investering in uitrusting betekenen. Het vereist ook enige voorkennis. De uitdaging is om niet overweldigd te worden door de vele aspecten die je moet controleren.

/// Collectieve moestuinen

Ze zetten in op de sociale aspecten van tuinieren en staan voor een gezamenlijke aanpak waarbij de taken verdeeld worden (de grond bewerken, oogsten, gezamenlijke beslissingen over de inrichting van het terrein en de te telen planten...). Deze formule stimuleert vaak het uitwisselen van kennis en het delen van vaardigheden, en het is ook mogelijk om groenten te telen die meer oppervlakte nodig hebben. Aan de andere kant moeten mensen ook wat water bij de wijn doen en compromissen sluiten, wat niet altijd even gemakkelijk is. In de praktijk houden de meeste gemeenschappelijke moestuinen echter het evenwicht tussen individueel beheer en een gezamenlijke aanpak.

/// Co-tuinieren

Het brengt mensen die grond hebben maar hem niet gebruiken in contact met mensen die wel willen tuinieren maar geen toegang hebben tot een tuin. Het concept kan ook interessant zijn als tijdelijke oplossing, omdat er vaak lange wachtlijsten zijn voor volkstuinen of collectieve moestuinen.

Hoe kom je te weten hoe gezond je bodem is? 

Wanneer je beslist om een moestuin in openlucht te beginnen, controleer je best of je op goede grond kan werken. Voor je eigen gezondheid. Hier zijn alvast enkele tips om mogelijke vervuiling uit te sluiten. Nog meer informatie vind je in de Gids voor Stadstuinieren die Leefmilieu Brussel binnenkort online zal zetten (zie hieronder).

1. Door je grond te observeren en enkele eenvoudige testen uit te voeren, kom je al veel te weten over de algemene gezondheid van je bodem. Hoe zit het bijvoorbeeld met de bodemstructuur, de textuur, het gehalte aan organische materialen, het vochtgehalte, de kleur en de biologische activiteit (bodemleven)?

2. Check eventuele eerdere veront­reiniging op de door Leefmilieu Brussel uitgewerkte kaart van de bodemtoestand en vraag ernaar bij de gemeente en de buren. Als je twijfelt, aarzel dan niet om een staal te nemen en te laten analyseren.

3. Hou je grond gezond en voorkom zelf ongewenste vervuiling.

Hoe maak je je eigen moestuinbakken? 

Niet iedereen in Brussel heeft een tuin waar je in volle grond groenten kan telen. Maar gelukkig bestaan er veel alternatieven: plantenbakken, potten, teeltbakken, groene muren en nog veel meer.

Het meest eenvoudige is om iets in de winkel te kopen. Je vindt een oplossing in elke prijsklasse. Je kan ook een professional inschakelen om een plantenbak op maat te laten maken of, nog beter, je maakt zelf een plantenbak op basis van gerecycleerde materialen, zoals palettenhout.

Goede aarde is ook essentieel voor een succesvolle teelt buiten volle grond. Ideaal is een lichte, doorlatende grondlaag met voldoende organisch materiaal en mineralen om de planten goed te laten groeien. Algemeen wordt aanbevolen om een derde compost, twee derde tuin- of potgrond, 10% zand en eventueel 1% minerale bodemverbeteraars (bentoniet, basalt, dolomiet...) te gebruiken.

Leer tuinieren met Leefmilieu Brussel

Om Brusselaars te helpen de best mogelijke omstandigheden te creëren om aan stadstuinieren te doen, maakt Leefmilieu Brussel werk van een zeer uitgebreide gids. Dit document zal al je vragen beantwoorden. De gids zal online beschikbaar zijn (in de sectie Praktische Tips onder het thema Bodem op de website van Leefmilieu Brussel) en je zal hem ook kunnen afdrukken in de vorm van infofiches. De eerste vier thema’s zullen in het teken staan van tuinieren in volle grond of in bakken en zullen vanaf midden februari beschikbaar zijn. Stelselmatig zullen we ook andere thema’s toevoegen.

Ik beoordeel de toestand van mijn bodem met de IBKB

Teel je al groenten of bereid je je voor om op je eigen perceel aan de slag te gaan? Wil je weten of de grond op jouw perceel voldoende levendig is, of de kwaliteit goed genoeg is om er planten of groenten op te kweken, of dat water er efficiënt kan insijpelen? Zoek niet verder, de Brusselse bodemkwaliteitsindex voor burgers (IBKB-burger) is er voor jou! Deze index is bedoeld voor alle burgers die meer willen weten over de bodem op hun perceel. Je kan er de bodemkwaliteit van jouw perceel checken en je ontdekt er ook manieren om de bodemkwaliteit te verbeteren. Je hebt geen specifieke kennis of apparatuur nodig voor de IBKB-burger. Hij is snel te gebruiken en is gebaseerd op een reeks eenvoudige observaties. Bovendien kan je via de IBKB-burger de IBKB-fiche van Leefmilieu Brussel verkrijgen. Dit document vat alle veldwaarnemingen samen en kent er ook scores aan toe (in %).

WIST JE DAT…

Een van de eerste zichtbare kenmerken van een gezonde bodem is de aanwezigheid van een plantendek. Aan de hand van de dichtheid en de samenstelling ervan kan je vrij goed inschatten of de bodem wel of niet geschikt is om groenten te telen. De afwezigheid van een plantendek duidt op een steriele of sterk verdichte bodem, terwijl dichtbegroeide grond getuigt van levendigheid en veerkracht.