ONTDEK HET BLAUWE ERFGOED VAN BRUSSEL!

Het Brussels Gewest mag zich trots een van de groenste hoofdsteden van Europa noemen. En er is nog meer om fier op te zijn. Want naast al dat groen heeft Brussel ook nog een uitgebreid blauw erfgoed, dat minder bekend is. Er zijn de vele waterlopen, vijvers, fonteinen en vochtige gebieden waar de natuur kan bloeien, maar ook de stormbekkens, het kanaal, de riolen, de waterzuiveringsinstallaties en de vele projecten om het waterbeheer in onze hoofdstad te verbeteren. Je kan het erfgoed op elk moment van het jaar ontdekken, en vooral ook tijdens de komende Brusselse Waterdagen!

DOE MEE!

INSOLITE

De Brusselse Waterdagen 2021, allen te water! Plons, plons! Van 21 tot 28 maart lokken de Brusselse Waterdagen (BWD) ons naar het water. Laat je een week lang onderdompelen in dit boeiende thema en doe mee met de vele gratis wateractiviteiten! Op het programma: bezoeken en begeleide wandelingen langs het water, boottochten, conferenties, musea, stormbekkens, amfibieënbescherming, natuurwaarnemingen, activiteiten voor kinderen... De bewustmakingscampagne Hier begint de zee zal de Brusselaars eraan herinneren dat de riolen verbonden zijn met de zee en hen aanmoedigen om er niets in te gooien! Ontdek ook het activiteitenprogramma voor scholen, van 22 tot 26 maart. Op naar het water, de BWD doen de rest!

ONGEZIEN


IN HET NOORDEN VAN BRUSSEL DUIKT BINNENKORT DE ZENNE WEER OP 

In het noorden van Brussel zal ter hoogte van het waterzuiveringsstation Aquiris opnieuw een deel van de Zenne opduiken. De werken om de oude spui te openen en de oevers te herstellen, gingen in september 2020 al van start en zouden dit voorjaar klaar zijn. Uiteindelijk zal zo’n 210 meter Zenne opnieuw opengelegd worden. Op de werf worden de materialen op een circulaire manier gebruikt. Zo zullen de nieuwe oevers deels worden aangelegd met het vermalen beton van de spui. Een deel van de aanplantingen op het terrein werd bovendien bij het begin van de werkzaamheden al weggenomen.

DÉCOUVERTE


KORT INTERVIEW

VIJVERS,   TUSSEN ERFGOED EN BIODIVERSITEIT

Iedereen kent de Brusselse vijvers, maar hoe goed kennen we ze echt? “De meeste zijn vrij klein, maar als je hun oppervlakte optelt, vormen ze het grootste wateroppervlak van het Gewest”, onthult Renaud Bocquet, een expert van het departement Blauw Netwerk van Leefmilieu Brussel. De vijvers zijn ook een van de hoekstenen van de biodiversiteit in Brussel. “Sommige werden gebruikt als basis voor de afbakening van de Natura 2000-zones”, aldus Renaud Bocquet. Je vindt er enkele vrij zeldzame vissoorten, zoals de bittervoorn, en ook verschillende soorten vleermuizen. De afgelopen jaren gingen verschillende projecten van start om de vijvers in Brussel op te waarderen. “Heel wat vijvers kregen vroeger verharde verticale oevers, maar die zijn niet bevorderlijk voor de biodiversiteit. Vandaag willen we die oevers een glooiende helling geven en zo een grotere diversiteit van waterfauna en -flora creëren, zonder aan de erfgoedwaarde van de site te raken. Een dergelijke denkoefening is nu aan de gang voor het Sobieskipark en het Koning Boudewijnpark.”

DÉCOUVERTE


FAUNA & FLORA

DE GEWONE DOTTERBLOEM 

De gewone dotterbloem is een inheemse plant die bijna overal in Europa voorkomt. De grote, helder gele bloemen doen denken aan boterbloemen. Deze plant komt overal voor waar de grond nat is: moerassen, maar ook natte weiden, rivieroevers, sloten... Hoewel de bloem veel voorkomt, is haar aantal sterk afgenomen door de geleidelijke verdwijning van vochtige gebieden. Daarom is de dotterbloem ook beschermd in het Brusselse Gewest. De bloem wordt zo’n 10 tot 50 cm hoog en bloeit overvloedig van april tot mei en soms opnieuw van augustus tot oktober. Let wel op, want eens de bloem volwassen is, is ze zeer giftig. Nochtans werd ze vroeger gebruikt als remedie tegen nicotineverslaving, reuma of spier- en gewrichtspijn.

IN DE BRUSSELSE  ONDERGROND

Er valt wat te zien ondergronds en het rioolmuseum is de beste plek om dat te ontdekken. Je vindt er een overzicht van de 1.900 km ondergrondse aftakkingen die samen het Brusselse rioolnetwerk vormen. Je leert meer over de geschiedenis van de riolen, de mensen die in deze ondergrondse wereld werken en de watercyclus in de stad. Je ontdekt er ook een deel van de Zenne, verstopt onder de Poincarélaan. En goed nieuws, een deel van deze symbolische rivier zal hier binnenkort opnieuw opengelegd worden!

OP ONTDEKKING

DE WATERWEG VAN DE  KWEEPEREBOOM

Sinds enkele jaren zijn er verschillende lokale projecten om het regenwater beter te beheren. Hun doel is ervoor te zorgen dat dit water niet meer in het riool belandt, maar wordt vastgehouden waar het valt, om er te stromen en in de grond te sijpelen. Eind 2019 werd in Sint-Agatha-Berchem de Waterweg van de Kweepereboom, een 450 meter lange sloot, aangelegd. Dit project herstelt de natuurlijke waterkringloop en lost overstromingsproblemen op. Er werden ook nieuwe vochtige gebieden aangelegd die gunstig zijn voor de biodiversiteit. In 2021 begint een nieuwe fase van de werken om de sloot door te trekken naar het natuurreservaat Kattebroek.

OP ONTDEKKING

TRENDY

TERUG NAAR DE BRON

Vroeger had elk klein dorp in Brussel zijn eigen bron, vaak gewijd aan zijn beschermheilige. Vandaag zijn deze bronnen gedeeltelijk verdwenen, onbekend of verwaarloosd. In Brussel is er een gemeenschappelijk project om ze in kaart te brengen en beter bekend te maken. De naam van de bron, als die nog gekend is, vertelt ons ook een stukje over de geschiedenis van dit kleine blauwe Brusselse erfgoed.

/// De bron van de Maalbeek: voedde in het verleden de voormalige cisterciënzerabdij Onze-Lieve-Vrouw Ter Kameren. Het water werd eeuwenlang gebruikt om bier te brouwen dat de nonnen konden aanbieden aan de gasten en pelgrims die op doortocht waren.

/// De Keizersbron: is gelegen aan de voet van de Grote Flossendelle. Ze zou haar naam danken aan keizer Karel V die er naar het schijnt graag zijn dorst kwam lessen wanneer hij in het Zoniënwoud ging jagen.

/// De bron van de Verdronken Kinderen: ontleent haar naam aan een legende uit de 18de eeuw, die zegt dat de drie zonen van een houthakker er op dezelfde dag in de lager gelegen vijver zijn verdronken.

TRENDY

HET MOERAS VAN WIELS

Natuurherstel gebeurt soms ook vanzelf. Neem nu het moeras van Wiels. Op het einde van de 19de eeuw werd het moeras drooggelegd om er de brouwerij van de gebroeders Wielemans op te bouwen en na de stopzetting van de brouwerijactiviteiten werd dit uitgestrekte moerasgebied aan zijn lot overgelaten. Na werkzaamheden in 2008 kwam het gebied opnieuw onder water te staan. Sindsdien trekt deze plek een zeer rijke biodiversiteit aan. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft de site teruggekocht om er een ambitieus project neer te zetten. Het doel is het moeras te behouden, een groene ruimte te creëren en woningen te bouwen.

ACTUA


WATER IN BRUSSEL

Deze info- en activiteitengids nodigt je uit om de vele facetten van het water in Brussel te ontdekken. Je komt meer te weten over de geschiedenis van het water in de hoofdstad, de Zenne, de Brusselse fonteinen en vijvers, en de verenigingen die actief zijn op het gebied van water. Downloadbaar of beschikbaar op aanvraag bij Leefmilieu Brussel (02 775 75 75, info@leefmilieu.brussels).

HET KANAAL ALS TOEKOMSTIGE ECOLOGISCHE CORRIDOR

In het kanaalgebied is maar weinig groen te vinden dat bevorderlijk is voor de biodiversiteit en het welzijn van de buurtbewoners. Het project ‘Het kanaal, ecologische corridor in hartje Brussel’ wil dit tekort verhelpen. Op de website van het project ontdek je de betrokken partners, de wensen van de buurtbewoners, de activiteiten en de voorstellen voor de herinrichting van het gebied.


EN ROUE LIBRE

Het festival van de fietsreis vindt opnieuw plaats van 5 tot 7 maart 2021. Op het programma: filmvertoningen, workshops, getuigenissen, stands... Volg de gids op weg naar een nieuwe manier van reizen. Meer info (FR).