ALS DE NATUUR NAAR DE SPEELPLAATS KOMT 

Ken je Operatie Re-creatie? In mei 2021 lanceerde Leefmilieu Brussel samen met perspective.brussels deze projectoproep om speelplaatsen om te vormen tot groene speel- en recreatieterreinen. Voor het algemeen belang van kinderen en het milieu!

Het is bewezen dat de inrichting van de speelplaats in een school een grote impact heeft op het welzijn en evenwicht van de leerlingen. De speelplaats is een plek om te bewegen, zich uit te drukken en de zintuigen te oefenen en maakt integraal deel uit van het schoolleven van zowel leerlingen als leerkrachten. Net als een klaslokaal of een turnzaal. Idealiter zijn speelplaatsen plekken om te spelen, te leren, te ontdekken, te ontmoeten, zich uit te drukken, zich af te reageren en te herbronnen.

Een tekort aan natuur

Helaas is de situatie in Brussel vaak heel anders. Veel van onze speelplaatsen zijn nog steeds trieste, betonnen ruimtes, omsloten door muren. Hoewel het gezellige plekken zouden moeten zijn, leiden ze vaak tot sociale frustratie en geluidsoverlast en wordt het er snikheet tijdens hittegolven. Dergelijke speelplaatsen zijn niet bevorderlijk voor de ontwikkeling van de leerlingen. Hun gebrek aan groen versterkt het gebrek aan natuur waar sommige delen van de stad mee kampen.

Groenere speelplaatsen

Het doel van Operatie Re-creatie, gecoördineerd door Leefmilieu Brussel in samenwerking met perspective.brussels, is om van de Brusselse speelplaatsen groene ruimten te maken, die beter gedeeld worden en dus aangenamer zijn om in te leven, zowel tijdens als buiten de schooluren. Tweeënzestig Brusselse scholen uit de officiële en gesubsidieerde netwerken, uit het kleuter-, basis- en middelbaar onderwijs, hebben enthousiast deelgenomen aan deze project­oproep. Na een rigoureus selectieproces selecteerde een jury twintig scholen. Zij kregen steun en begeleiding bij het opzetten en ontwikkelen van hun project tot 2024. Binnenkort zullen op hun speelplaatsen gevarieerde en gemengde ruimten te vinden zijn, natuurlijke doolhoven met beplanting, hutten, vijvers en watercircuits, bomen, klimmodules en vele andere elementen! Je kunt de voortgang van elk project volgen op https://www.bubble.brussels/nl/operatie-re-creatie/

Operatie Re-creatie: de mening van de scholen

De natuur helpt meer zelfvertrouwen te kweken “De speelplaats en de planten kunnen op meerdere manieren dienst doen... Frans, wetenschappen, scheikunde, natuurkunde, enz. Het nodigt de leerlingen ook uit om iets met hun handen te doen, om te bewegen, om op te letten. Het helpt om hun zelfvertrouwen te verbeteren, om hun creativiteit te stimuleren. De moestuin kan worden gezien als een klaslokaal zoals elk ander. Dat geldt ook voor een houten amfitheater. Buiten lesgeven betekent verschillende leerlingen voor je hebben.” Meneer Liesenborghs, leraar wetenschappen aan het Koninklijk Atheneum van Brussel 2, 1020 Laken.

Kinderen ontdekken hoe ze voor de natuur kunnen zorgen “Groen zorgt voor uitdaging, maar biedt ook rust. We hebben al in enkele groene projecten geïnvesteerd en we zien dat onze kinderen er veel van opsteken. Ze ontdekken hoe ze beter voor onze natuur kunnen zorgen en ze leren geuren en kleuren waarderen.” Lotte De Wagter (directeur) - Basisschool De Kleurdoos, 1000 Brussel.

Kinderen de kans geven banden te smeden “Wij willen de natuur in de speeltuin brengen om kinderen de kans te geven banden te smeden in een meer serene omgeving die beter aan hun behoeften is aangepast. De speelplaats zou niet langer een simpele speelruimte zijn, maar een plaats voor individuele en collectieve ontwikkeling, een plaats waar ze leren over sociale betrekkingen en milieukwesties.” Het lerarenteam - School in kleur, 1190 Vorst.

RE-CREATIE: DE GIDS

PVoorafgaand aan de projectoproep van Operatie Re-creatie ontwikkelden de Dienst Scholen van Perspective.brussels en Leefmilieu Brussel een gids. De actoren in het veld vinden er referenties en beschikbare middelen (wetgeving, aanbevelingen, enz.) om werk te maken van betere speelplaatsen. Deze gids geeft een antwoord op drie doelstellingen, gaande van het verbeteren van het welzijn van de leerlingen en het onderwijzend personeel tot het introduceren van de natuur op speelplaatsen en het openstellen van scholen voor hun omgeving. Download de brochure gratis online of bestel een gedrukte versie per e-mail via info@leefmilieu.brussels

Meer info: leefmilieu.brussels > Groene ruimten en biodiversiteit > Op school > Speelplaats

VOORDELEN VOOR HET MILIEU

Groenere speelplaatsen hebben ook vanuit milieuoogpunt veel voordelen. Meer groen verbetert de doorlaatbaarheid van de bodem en het regenwaterbeheer om overstromingen te voorkomen en creëert welkome eilanden van verkoeling tijdens hittegolven. Begroeide speelplaatsen versterken ook geleidelijk de biodiversiteit en het groene netwerk van het Gewest, dankzij de creatie van semi-natuurlijke habitatten voor insecten en vogels. Ze beperken ook de verspreiding van lawaai, een belangrijke troef voor hun gezelligheid. Deze groene ruimten kunnen ook worden gebruikt als leermiddel: productie van voeding (fruitbomen, groenten, kruiden ...), observatie en ontdekking (vijver, educatieve tuin, schuilplaatsen voor lokale fauna, compost ...), openluchtlokalen (amfitheater, tipi ...), enzovoort.